Prawosławny monaster Św. Cyryla i Metodego

http://monasterujkowice.pl/books.php?b=1&c=1
Monaster w Ujkowicach » Wydawnictwa » Historia monasteru
okładka książkiHistoria monasteru

Historia monasteru

Format: A5
Ilość stron: 30

I. Wstęp

Nieliczne źródła zachowane do dziś, wspominają o istnieniu Prawosławnego Monasteru w takiej czy innej miejscowości na Podkarpaciu przed rokiem 1700 czyli przed wprowadzeniem schizmy brzeskiej. Są dwa sposoby przekazu takich informacji. Jeśli przekazuje je naukowiec wyznania rzymsko-katolickiego pisze najczęściej: "do czasów unijnych istniał tu klasztor bazyliański Kościoła Wschodniego", jeśli pisze człowiek spoza Kościoła Rzymskiego, np. Greko-katolik, to pisze o tym samym tak: "do unii istniał tu monaster schizmatycki", a ostatnio na przykład Telewizja Polska w programie o Posadzie Rybotyckiej o byłym monasterze prawosławnym podała taką wiadomość: "do unii istniał klasztor bazyliański ..., potem przybyli uniccy bazylianie ..." Tego typu informacje, a raczej dezinformacje zacierają ślady istnienia Prawosławia i prawosławnego monastycyzmu na ziemi Przemyskiej i na Podkarpaciu. Skrzętne unikanie wyrażenia "prawosławni" ma określone zadanie: wyrobić u współczesnych przekonanie, że prawosławie na tych terenach nie istniało a zostało przyniesione dopiero po I wojnie światowej. Jest to ta zwane naukowe zacieranie śladów po Prawosławiu, którego korzenie na tym terenie sięgają czasów misji apostolskiej świętych Cyryla i Metodego, kiedy Przemyśl i ziemia Podkarpacka wchodziła w skład Wielkich Moraw. Przypuszcza się, że już za czasów świętego Metodego mogło być w Przemyślu erygowane biskupstwo słowiańskie. Wraz z rozwojem diecezji na pewno rozwijało się życie mnisze na tych terenach.

"Żywot świętego Mojżesza Węgrzyna" wzmiankuje o dwóch wydarzeniach: pierwsze to postrzyżyny w stan mniszy świętego Mojżesza przez mnicha ze świętej Góry Atos na terenie państwa Bolesława Chrobrego, a druga prawda zawarta w "Żywocie" głosi, że Bolesław Chrobry w 1023 roku wypędził z Polski wszystkich mnichów słowiańskich, za co dwa lata później otrzymał od papieża królewską koronę.

Jeżeli naukowcy spierają się o północną granicę zasięgu Kościoła Cyrylo-Metodiańskiego, to ziemia przemyska i Podkarpacie nieprzerwanie i bezdyskusyjnie trwały i nadal trwają w tej samej tradycji, którą otrzymały 1100 lat temu od Apostołów Słowian. Niektórzy "naukowcy wyznaniowi" przeciwni obecności Prawosławia na tych ziemiach od misji morawskiej, domagają się "naukowych dowodów", wiedząc o tym, że wszystkie naukowe dowody przez tysiąc lat były dokładnie niszczone i zacierano ślady z całą dokładnością, czego jesteśmy świadkami do dziś na ziemi przemyskiej.

Silna fala zmywające prawosławne monastery z Podkarpacia przyszła za czasów Kazimierza Wielkiego, który przyłączył grody Czerwieńskie do Polski, a co za tym idzie, otworzył szerokie możliwości latynizacji i spychania prawosławnych mnichów przez prężne zakony żebrzące franciszkanów i dominikanów. Wiele prawosławnych monasterów przestało istnieć.

Druga fala, najgroźniejsza i śmiercionośna dla monastycyzmu Podkarpackiego zmyła Monastery po roku 1700. Narzucono wtedy monasterom uniackich bazylianów św. Jozafata, opornych mnichów i wiernych Prawosławiu wypędzono a z czasem potworzono parafie uniackie, które po tragicznej Akcji Wisła, po roku 1947 zlikwidowano lub zamieniono na parafie łacińskie. Tak spełniło się odwieczne pragnienie Kościoła łacińskiego w Polsce aby zlikwidować pozostałość Kościoła Cyrylo-Metodiańskiego w tej części Polski, która uchroniła się w Karpatach przez ponad tysiąc lat. Na naszych oczach zginął Kościół, który przed 1700 rokiem liczył około 3 miliony wiernych i kilkadziesiąt monasterów.

Epizod uniacki w prostym narodzie prawosławnym nie zabił duchowości Cyrylo-Metodiańskiej. Pozostała ona skryta w drewnianych cerkiewkach, w bałkańskich ikonach, w śpiewach i umiłowaniu ojczystej Wiary i Tradycji. Gdy nadarzyła się okazja po I wojnie światowej wiele parafii pod rządami uniackimi powróciło do Cerkwi Prawosławnej. Po II wojnie światowej pomimo zbrodniczego wysiedlenia niewinnych ludzi, odrodziła się jednak z popiołów spalonych cerkwi i świętych ikon, z powracających z wygnania Rusinów, z ich umiłowania tradycji Cyrylo-Metodiańskiej Prawosławna Diecezja Przemysko-Nowosądecka. Na jej czele stanął po trzystu latach przerwy pierwszy prawosławny biskup, syn ziemi łemkowskiej, Jego Ekscelencja Adam Dubec. Erygowanie odnowionej Diecezji Przemyskiej nastąpiło w 1983 roku, a siedzibą biskupa zostało miasto Sanok z bogatymi tradycjami wschodnimi.

© Monaster Św. Cyryla i Metodego w Ujkowicach - monasterujkowice.pl - Wszystkie prawa zastrzeżone.